Rào cản SPS là gì? Phân tích yêu cầu mới của các thị trường và chiến lược thích ứng cho doanh nghiệp xuất khẩu nông sản Việt Nam 2026

Rào cản SPS (Sanitary and Phytosanitary Measures) là các biện pháp vệ sinh dịch tễ và kiểm dịch động thực vật bắt buộc do WTO quy định nhằm bảo vệ sức khỏe con người, động thực vật. Để thích ứng với làn sóng siết chặt SPS năm 2026, doanh nghiệp xuất khẩu nông sản Việt Nam bắt buộc phải kiểm soát dư lượng hóa chất và kim loại nặng đạt chuẩn MRL quốc tế thông qua hệ thống kiểm nghiệm đạt tiêu chuẩn ISO/IEC 17025.

1. Rào cản SPS là gì? Định nghĩa dưới góc độ thương mại quốc tế

Biện pháp vệ sinh dịch tễ và kiểm dịch động thực vật (SPS) là các quy định kỹ thuật mang tính bắt buộc được áp dụng trong thương mại quốc tế. Mục tiêu cốt lõi của các biện pháp này là thiết lập ranh giới an toàn kỹ thuật để ngăn ngừa sự lây lan của dịch bệnh, sinh vật ngoại lai có hại, đồng thời kiểm soát nghiêm ngặt các chất độc hại trong thực phẩm nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

Trong thực tế, rào cản SPS thường bị nhầm lẫn với rào cản kỹ thuật TBT (Technical Barriers to Trade). Điểm phân biệt mấu chốt nằm ở đối tượng điều chỉnh: trong khi TBT tập trung vào quy chuẩn đóng gói, ghi nhãn, hình dáng và các thuộc tính kỹ thuật của sản phẩm, thì SPS chỉ tập trung vào các yếu tố sinh học, hóa học và vật lý ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn sinh học và an toàn vệ sinh thực phẩm.

1.1. Nguồn gốc pháp lý: Hiệp định SPS trong khuôn khổ WTO

Hiệp định SPS có hiệu lực từ ngày 1/1/1995 cùng với sự thành lập của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Hiệp định này công nhận quyền hợp pháp của các quốc gia thành viên trong việc áp dụng các biện pháp kiểm soát dịch tễ, nhưng ràng buộc chặt chẽ rằng các quy định này phải dựa trên cơ sở khoa học thực chứng và quy trình đánh giá rủi ro khách quan (Risk Assessment).

Để chuẩn hóa toàn cầu, Hiệp định SPS khuyến nghị các quốc gia hài hòa hóa các tiêu chuẩn quốc gia của mình với các tiêu chuẩn quốc tế được thiết lập bởi ba tổ chức độc lập hàng đầu:

• Ủy ban Tiêu chuẩn Thực phẩm Quốc tế (Codex) đối với an toàn thực phẩm, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và kim loại nặng.

• Công ước Bảo vệ Thực vật Quốc tế (IPPC) đối với sức khỏe thực vật và kiểm dịch thực vật.

• Tổ chức Thú y Thế giới (WOAH, trước đây là OIE) đối với sức khỏe động vật và các bệnh truyền lây từ động vật.

1.2. Vai trò của Văn phòng SPS Việt Nam

Văn phòng SPS Việt Nam (đặt tại Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) giữ vai trò là Cơ quan thông báo và Điểm hỏi đáp quốc gia của Việt Nam về vệ sinh dịch tễ và kiểm dịch động thực vật. Cơ quan này có nhiệm vụ tiếp nhận, xử lý các thông báo và dự thảo quy định SPS từ các nước thành viên WTO để phổ biến nhanh chóng đến các hiệp hội và doanh nghiệp xuất khẩu trong nước. Đồng thời, đây cũng là đầu mối chính thức gửi các ý kiến phản hồi mang tính pháp lý của Việt Nam đối với các biện pháp SPS bất hợp lý từ các đối tác thương mại, bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho nông sản Việt.

2. Tổng quan làn sóng siết chặt SPS nửa đầu tháng 6/2026

Báo cáo phân tích dữ liệu từ Hệ thống Thông tin Quản lý SPS của WTO (SPS IMS) cho thấy, chỉ riêng trong nửa đầu tháng 6/2026, các nước thành viên đã ban hành tổng cộng 43 thông báo cảnh báo và thay đổi biện pháp kiểm dịch, đi kèm 18 dự thảo sửa đổi tiêu chuẩn kỹ thuật và 25 văn bản chính thức có hiệu lực ngay lập tức.

Làn sóng siết chặt này tập trung mạnh mẽ vào việc hạ thấp Giới hạn dư lượng tối đa (MRL) đối với các nhóm hoạt chất bảo vệ thực vật thế hệ cũ, nâng cao tần suất kiểm tra ngẫu nhiên tại cảng đến và áp dụng các yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt đối với hồ sơ truy xuất nguồn gốc sinh học của chuỗi cung ứng nông sản từ các quốc gia đang phát triển.

3. Phân tích yêu cầu mới theo từng thị trường trọng điểm

3.1. Hoa Kỳ: Siết dư lượng thuốc bảo vệ thực vật

Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA) phối hợp cùng Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) đã tiến hành rà soát toàn diện danh mục hoạt chất bảo vệ thực vật được phép sử dụng trên cây ăn quả và cây công nghiệp. Hai hoạt chất nằm trong tầm ngắm siết chặt gắt gao nhất là inpyrfluxam (thuốc trừ nấm) và mancozeb (thuốc diệt nấm phổ rộng).

Theo quy định mới sửa đổi trong Bộ luật Quy định Liên bang (CFR) của Hoa Kỳ, mức MRL đối với inpyrfluxam trên các loại quả có hạt và rau ăn lá đã bị điều chỉnh giảm từ mức 0.05 mg/kg xuống mức giới hạn định lượng thấp nhất (LOQ) là 0.01 mg/kg (tương đương 0.01 ppm). Đối với hoạt chất mancozeb, do lo ngại về tính độc của chất chuyển hóa ethylenethiourea (ETU), FDA bắt đầu áp dụng quy trình kiểm tra kép. Các phòng thử nghiệm xuất khẩu phải sử dụng hệ thống sắc ký lỏng ghép hai lần khối phổ (LC-MS/MS) có độ nhạy cực cao để phát hiện dư lượng hoạt chất này ở ngưỡng cực thấp, tiệm cận mức 0.01 ppm để đảm bảo hàng hóa không bị giữ lại tại cảng đến.

3.2. EU: Duy trì kiểm soát sầu riêng, thanh long, ớt

Liên minh Châu Âu (EU) tiếp tục duy trì vị thế là thị trường có các tiêu chuẩn SPS khắt khe nhất thế giới thông qua việc thực thi nghiêm ngặt Quy định kiểm soát khẩn cấp (Regulation (EU) 2019/1793). Trong danh mục cập nhật mới nhất, ba mặt hàng nông sản chủ lực của Việt Nam gồm sầu riêng, thanh long và ớt vẫn nằm trong danh sách giám sát đặc biệt với tần suất kiểm tra tại biên giới rất cao:

• Sầu riêng (Durian): Tần suất kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật là 20%.

• Thanh long (Dragon fruit): Tần suất kiểm tra là 30%.

• Ớt và đậu bắp (Chili and Okra): Tần suất kiểm tra được duy trì ở mức cao kỷ lục 50%.

EU quy định các hoạt chất như formetanate, metalaxyl và các dithiocarbamates tổng số không được phép vượt quá giới hạn phát hiện mặc định là 0.01 mg/kg. Việc phát hiện chỉ một lô hàng vượt ngưỡng giới hạn này sẽ ngay lập tức kích hoạt cơ chế cảnh báo nhanh (RASFF), dẫn đến nguy cơ tăng tần suất kiểm tra cho toàn bộ ngành hàng của quốc gia đó tại EU.

3.3. Nhật Bản: Quản lý dịch bệnh và sinh vật ngoại lai

Nhật Bản tiến hành siết chặt quy định kiểm dịch thực vật thông qua việc sửa đổi Luật Vệ sinh Thực phẩm và Luật Bảo vệ Thực vật. Một trong những thay đổi lớn nhất dự kiến áp dụng từ ngày 1/1/2027 là yêu cầu gửi thông báo trước 40 ngày đối với tất cả các lô hàng động vật sống và một số chủng loại thực vật có nguy cơ mang theo sinh vật ngoại lai xâm hại.

Đối với nông sản tươi như xoài và thanh long, Nhật Bản bắt buộc áp dụng quy trình xử lý hơi nước nóng (Vapor Heat Treatment - VHT) nghiêm ngặt để tiêu diệt triệt để ruồi đục quả (Bactrocera dorsalis) mà không làm ảnh hưởng đến chất lượng cảm quan của trái cây. Nhiệt độ tâm trái cây phải được duy trì liên tục ở mức tối thiểu 47 °C trong thời gian ít nhất 20 phút dưới áp suất hơi nước bão hòa được kiểm soát tự động. Mọi ghi chép nhiệt độ này phải được lưu trữ dạng số hóa để phục vụ công tác hậu kiểm từ Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Nhật Bản (MAFF).

3.4. Hàn Quốc: Kiểm dịch hạt giống, mật ong, phấn hoa

Hàn Quốc vận hành triệt để Hệ thống danh mục thuốc bảo vệ thực vật tích cực (Positive List System - PLS) do Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm (MFDS) quản lý. Theo hệ thống PLS, đối với bất kỳ hoạt chất bảo vệ thực vật nào không được đăng ký chính thức hoặc chưa được thiết lập giới hạn MRL cụ thể tại Hàn Quốc, mức giới hạn mặc định áp dụng sẽ là 0.01 mg/kg (0.01 ppm).

Quy định mới kiểm dịch thực vật đối với các loại hạt giống (gồm hạt dưa, hạt bí), phấn hoa và mật ong nhập khẩu bắt buộc phải đi kèm Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate) do cơ quan có thẩm quyền nước xuất khẩu cấp, chứng nhận sản phẩm không nhiễm các loại virus truyền qua hạt nguy hiểm như Squash Mosaic Virus (SqMV) hoặc các vi khuẩn gây bệnh thối nhũn thực vật.

3.5. Cô-lôm-bi-a: Cấm kháng sinh thú y

Nhằm ngăn chặn hiểm họa kháng kháng sinh (AMR) toàn cầu, Viện Nông nghiệp Cô-lôm-bi-a (ICA) đã ban hành lệnh cấm hoàn toàn việc nhập khẩu và lưu hành các sản phẩm chăn nuôi, thủy sản có sử dụng các hoạt chất kháng sinh thuộc nhóm polypeptides và polypeptit vòng, tiêu biểu là colistin và bacitracin.

Quy định này thiết lập mức giới hạn "không phát hiện" (Zero Tolerance) tuyệt đối đối với dư lượng colistin trong thịt gia cầm, tôm và các sản phẩm thủy sản chế biến. Các phòng thí nghiệm kiểm nghiệm chất lượng xuất khẩu sang thị trường này phải sử dụng phương pháp phân tích có giới hạn phát hiện dưới 1 ppb (1 µg/kg). Việc kiểm nghiệm này đòi hỏi quy trình xử lý mẫu cực kỳ sạch để loại bỏ các yếu tố gây nhiễu ma trận sinh học phức tạp.

Xem Thêm: Giải pháp kiểm nghiệm toàn diện: Mô hình triển khai hệ thống Lab chuẩn hóa cho Dược, Thực phẩm & Môi trường

4. Bảng tổng hợp yêu cầu SPS theo thị trường và mặt hàng

Để giúp các doanh nghiệp dễ dàng đối chiếu và tra cứu nhanh các yêu cầu kỹ thuật, đội ngũ kỹ thuật Labee đã tổng hợp bảng ma trận so sánh các thông số SPS mới nhất áp dụng cho năm 2026:

5. Tác động đối với doanh nghiệp xuất khẩu nông sản Việt Nam

5.1. Rủi ro bị trả hàng, tiêu hủy và mất thị phần

Việc không đáp ứng các chỉ tiêu an toàn dịch tễ dẫn đến những thiệt hại kinh tế không thể đo đếm cho doanh nghiệp. Khi một lô hàng bị phát hiện vượt ngưỡng MRL hoặc nhiễm vi sinh vật gây hại tại cảng đến, các cơ quan kiểm dịch nước sở tại sẽ lập tức áp dụng hai hình thức xử lý: buộc tái xuất trả về nước xuất khẩu hoặc tiêu hủy hoàn toàn tại chỗ. Chi phí tiêu hủy tại các nước phát triển như EU hay Hoa Kỳ thường dao động từ 5.000 USD đến 15.000 USD cho mỗi container, chưa kể chi phí lưu bãi và các khoản phạt hành chính. Nguy hiểm hơn, doanh nghiệp sẽ bị đưa vào danh sách cảnh báo đen, làm suy giảm uy tín thương hiệu quốc gia và mất đi vĩnh viễn các hợp đồng thương mại dài hạn.

5.2. Áp lực truy xuất nguồn gốc và quản lý vùng nguyên liệu

SPS thế hệ mới đòi hỏi tính minh bạch xuyên suốt từ trang trại đến bàn ăn. Doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào việc kiểm nghiệm sản phẩm cuối cùng mà phải thiết lập hệ thống kiểm soát chất lượng từ khâu chọn giống, nước tưới, thổ nhưỡng đến quy trình bón phân và phun thuốc bảo vệ thực vật. Việc quản lý mã số vùng trồng (PUC) và mã số cơ sở đóng gói (PHC) trở thành điều kiện tiên quyết để được cấp phép xuất khẩu. Điều này đặt ra áp lực khổng lồ lên hệ thống quản lý chất lượng của các doanh nghiệp, yêu cầu các phòng lab nội bộ (hoặc liên kết) phải có năng lực phân tích mạnh mẽ, độ chính xác cao và quy trình vận hành chuẩn hóa theo tiêu chuẩn quốc tế.

6. Chiến lược chủ động thích ứng với "làn sóng" SPS mới

6.1. Theo dõi và cập nhật thông báo SPS định kỳ

Doanh nghiệp cần thiết lập một bộ phận chuyên trách hoặc cử nhân sự QA/QC theo dõi sát sao các cổng thông tin chính thức của Văn phòng SPS Việt Nam và Hệ thống thông tin điện tử của WTO. Việc nắm bắt trước các dự thảo quy định từ 3 đến 6 tháng trước khi chính thức có hiệu lực sẽ giúp doanh nghiệp kịp thời điều chỉnh công thức thuốc bảo vệ thực vật sử dụng tại vùng trồng, chuyển đổi sang các nhóm hoạt chất sinh học an toàn hơn và tránh được tình trạng ùn ứ hàng hóa do quy định thay đổi đột ngột.

6.2. Chuẩn hóa quy trình sản xuất và sử dụng vật tư nông nghiệp

Để đảm bảo kết quả phân tích dư lượng thuốc bảo vệ thực vật đạt độ lặp lại và độ tin cậy tuyệt đối phục vụ xuất khẩu, việc thiết lập một quy trình thao tác chuẩn (SOP) trong phân tích mẫu là bắt buộc. Dưới đây là quy trình xử lý mẫu chuẩn được các chuyên gia phòng thí nghiệm khuyến nghị sử dụng các dòng vật tư tiêu hao chất lượng cao:

QUY TRÌNH THAO TÁC CHUẨN (SOP): XỬ LÝ VÀ LỌC MẪU NÔNG SẢN ĐỂ PHÂN TÍCH DƯ LƯỢNG THUỐC BẢO VỆ THỰC VẬT THEO PHƯƠNG PHÁP QuEChERS

1. Đồng nhất mẫu (Homogenization): Lấy tối thiểu 1 kg mẫu nông sản đại diện từ vùng trồng, cắt nhỏ và tiến hành nghiền mịn bằng máy nghiền công suất cao cho đến khi đạt độ đồng nhất hoàn toàn.

2. Chiết xuất (Extraction): Cân chính xác 10 g mẫu đã đồng nhất vào ống ly tâm bằng nhựa PP cao cấp dung tích 50 ml (sử dụng ống nhựa PP chuyên dụng chịu lực của Supertek để tránh nguy cơ rò rỉ dung môi). Thêm 10 ml dung môi Acetonitrile đạt chuẩn sắc ký HPLC từ thương hiệu Avantor (VWR). Thêm gói muối QuEChERS tiêu chuẩn (gồm 4 g MgSO₄ khan và 1 g NaCl). Lắc cơ học mạnh trong thời gian 1 phút bằng máy lắc vortex đạt tốc độ 2000 vòng/phút nhằm đảm bảo dung môi tiếp xúc hoàn toàn với ma trận mẫu.

3. Ly tâm tách pha (Centrifugation): Đặt các ống ly tâm vào máy ly tâm, cài đặt tốc độ 4000 vòng/phút trong thời gian 5 phút ở nhiệt độ kiểm soát 20 °C để tách hoàn toàn pha dung môi hữu cơ phía trên chứa các hoạt chất bảo vệ thực vật ra khỏi bã mẫu.

4. Làm sạch dịch chiết (Clean-up): Hút chính xác 6 ml dịch nổi phía trên chuyển sang ống d-SPE chứa các chất hấp phụ (như PSA để loại bỏ acid hữu cơ, đường; và MgSO₄ để hút nước dư). Lắc đều và tiếp tục ly tâm ở tốc độ 4000 vòng/phút trong 5 phút.

5. Lọc tinh và tiêm mẫu (Filtration & Injection): Hút dịch chiết sạch sau ly tâm vào một bơm tiêm nhựa vô trùng. Gắn đầu lọc xi-lanh (Syringe Filter Vico Science) màng Nylon hoặc PTFE kỵ nước đường kính 13 mm với kích thước lỗ lọc cực mịn 0.22 µm. Tiến hành lọc tinh dịch chiết trực tiếp vào lọ đựng mẫu (Vial Vico Science) dung tích 1.5 ml bằng thủy tinh Borosilicate Type I trung tính để loại bỏ hoàn toàn các vi hạt lơ lửng bảo vệ cột sắc ký. Lọ mẫu sau đó được đưa vào khay autosampler của hệ thống LC-MS/MS để phân tích định lượng.

"Kiểm soát dư lượng hóa chất ở ngưỡng phần tỷ (ppb) đòi hỏi sự đồng bộ tuyệt đối từ quy trình xử lý mẫu QuEChERS cho đến chất lượng của từng màng lọc xi-lanh và lọ đựng mẫu trên hệ thống sắc ký ghép khối phổ. Chỉ một sai lệch nhỏ do tạp chất hòa tan từ vật tư tiêu hao kém chất lượng cũng có thể gây ra hiện tượng nhiễu nền, làm sai lệch kết quả phân tích và khiến cả lô hàng nông sản bị cảnh báo đỏ tại cảng đến." – Cố vấn Kỹ thuật cao cấp về Thiết bị Phân tích tại Labee chia sẻ.

7. Kết luận và khuyến nghị cho doanh nghiệp

Tóm lại, việc vượt qua các rào cản SPS của các thị trường khó tính như EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản không còn là câu chuyện của việc đối phó thủ tục hành chính, mà là cuộc đua về năng lực kiểm soát kỹ thuật và công nghệ kiểm nghiệm. Các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản Việt Nam cần chủ động đầu tư, chuẩn hóa quy trình phân tích nội bộ hoặc hợp tác chặt chẽ với các phòng kiểm nghiệm đạt chuẩn ISO/IEC 17025.

Labee – Đối tác chiến lược cung cấp giải pháp vật tư kiểm nghiệm chính hãng tại Việt Nam

Để đồng hành cùng các phòng thí nghiệm, phòng QA/QC của các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản vượt qua các tiêu chuẩn SPS khắt khe nhất, Labee cung cấp hệ sinh thái sản phẩm và giải pháp kỹ thuật toàn diện, chính ngạch và minh bạch:

• Giải pháp Sắc ký cao cấp phục vụ kiểm tra dư lượng: Labee là nhà phân phối chính thức dòng sản phẩm vật tư tiêu hao sắc ký Vico Science (với nhà sản xuất ALWSCI hàng đầu thế giới) gồm hệ thống Lọ đựng mẫu (Vial) thủy tinh Borosilicate Type I và đầu lọc xi-lanh (Syringe Filter) màng PTFE, Nylon, PVDF kích thước lỗ lọc 0.22 µm và 0.45 µm, đảm bảo dịch mẫu siêu sạch cho phân tích LC-MS/MS và GC-MS/MS.

• Hóa chất tinh khiết và dung môi sắc ký đạt chuẩn quốc tế: Labee cung cấp trọn gói dòng dung môi HPLC/LC-MS cao cấp của Avantor (VWR), hóa chất phân tích và môi trường nuôi cấy vi sinh chất lượng cao của SRLchem (Ấn Độ) đáp ứng hoàn hảo các chỉ tiêu kiểm nghiệm an toàn thực phẩm và vi sinh theo dược điển USP, EP.

• Vật tư cao cấp cho phân tích kim loại nặng: Cung cấp phụ tùng thay thế chuyên dụng cho hệ thống ICP-OES và ICP-MS từ thương hiệu Glass Expansion (Úc) (như bộ đầu phun sương Nebulizer, buồng phun Spray Chamber, hệ thống làm ẩm khí Elegra) đảm bảo độ nhạy vượt trội khi phân tích các nguyên tố kim loại nặng có hại như Chì (Pb), Cadimi (Cd), Asen (As).

• Chất chuẩn tham chiếu đạt chuẩn ISO 17034: Cung cấp các hỗn hợp chất chuẩn, chuẩn nguyên tố chất lượng cao từ Alpha Resources (Mỹ) bảo chứng cho độ tin cậy và khả năng truy xuất nguồn gốc của các phương pháp phân tích.

Tối ưu hóa ngân sách vận hành phòng lab cùng Labee

Hiểu rõ áp lực về chi phí vận hành của các doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam, Labee mang đến giải pháp thay thế thông minh giúp tiết kiệm từ 30% đến 40% ngân sách vật tư tiêu hao hàng năm:

• Sử dụng dụng cụ thủy tinh định mức độ chính xác cao Class A của Supertek đạt chuẩn ISO 17025 (NABL) thay thế cho các thương hiệu đắt đỏ từ châu Âu nhưng vẫn đảm bảo độ sai số thể tích cực thấp theo chuẩn DIN/ISO.

• Sử dụng đầu lọc và vial của Vico Science đạt chuẩn OEM quốc tế với mức giá cực kỳ cạnh tranh, tối ưu hóa chi phí cho mỗi lượt chạy mẫu phân tích thường quy.

Tất cả các sản phẩm do Labee cung cấp đều cam kết đầy đủ chứng từ nguồn gốc CO/CQ, hồ sơ kỹ thuật COA/MSDS rõ ràng từng lô, chính sách giao hàng nhanh JIT (Just-In-Time) hỗ trợ kỹ thuật kịp thời để phòng lab của doanh nghiệp luôn vận hành liên tục, không bị gián đoạn.

8. Câu hỏi đáp kỹ thuật chuyên sâu (Technical & Troubleshooting FAQ)

Câu hỏi 1: Tại sao khi phân tích dư lượng thuốc bảo vệ thực vật bằng hệ thống LC-MS/MS, chúng tôi thường gặp hiện tượng peak bị phân tách (peak splitting) hoặc bị kéo đuôi (peak tailing), và làm cách nào đầu lọc xi-lanh của Vico Science có thể khắc phục được điều này?

Trả lời: Hiện tượng peak bị phân tách hoặc kéo đuôi khi phân tích sắc ký thường do hai nguyên nhân kỹ thuật chính:

1. Sự xuất hiện của các hạt vi lơ lửng chưa được lọc sạch hoàn toàn khỏi dịch chiết mẫu nông sản, tích tụ ở đầu cột sắc ký gây ra hiện tượng nghẽn một phần dòng chảy của pha động.

2. Sự tương tác ngoài ý muốn giữa hoạt chất phân tích với bề mặt màng lọc do vật liệu màng kém chất lượng (gây ra hiện tượng hấp phụ chọn lọc chất phân tích lên màng lọc).

Đầu lọc xi-lanh (Syringe Filter) của Vico Science do Labee phân phối sử dụng màng lọc PTFE hoặc Nylon cao cấp có cấu trúc lỗ xốp đồng đều tuyệt đối (cỡ lỗ 0.22 µm) và được xử lý hóa học đặc biệt để đạt tính trơ hóa học tối đa. Điều này giúp loại bỏ triệt để các vi hạt có kích thước siêu nhỏ, bảo vệ đĩa phân phối của cột sắc ký, ngăn ngừa hiện tượng nghẽn dòng, đồng thời hạn chế tối đa sự hấp phụ không đặc hiệu của các chất phân tích lên màng lọc, từ đó trả lại hình dạng peak cân đối, sắc nét và tăng độ phân giải của phép phân tích.

Câu hỏi 2: Khi phân tích kim loại nặng trong nông sản bằng hệ thống ICP-MS để đáp ứng tiêu chuẩn SPS, làm thế nào để hạn chế hiện tượng bám muối làm nghẹt đầu béc phun (Nebulizer) và vách nón côn (Interface Cone) của thiết bị phân tích?

Trả lời: Các mẫu nông sản sau khi xử lý vô cơ hóa (phá mẫu bằng acid đậm đặc) thường chứa hàm lượng tổng chất rắn hòa tan (TDS) rất cao. Khi dòng khí dung (aerosol) đi qua đầu phun sương (Nebulizer) vào ngọn lửa Plasma, dung môi bay hơi nhanh chóng làm các muối khoáng kết tinh ngay tại đầu béc phun nhỏ hẹp của Nebulizer và tích tụ trên bề mặt nón côn (Sampler Cone, Skimmer Cone), gây ra hiện tượng giảm cường độ tín hiệu phân tích và mất ổn định độ lặp lại (%RSD).

Để giải quyết triệt để lỗi vận hành này, giải pháp tối ưu là sử dụng hệ thống làm ẩm dòng khí Argon Elegra của hãng Glass Expansion (Úc). Thiết bị này sử dụng màng khuếch tán hơi nước đặc biệt để bão hòa độ ẩm của dòng khí mang Argon trước khi đi vào Nebulizer. Độ ẩm cao giúp ngăn ngừa sự bay hơi dung môi sớm ở đầu béc phun, giữ cho muối luôn ở trạng thái hòa tan và đi sâu vào vùng Plasma để hóa hơi hoàn toàn. Đồng thời, việc chuyển đổi sang sử dụng đầu phun sương dòng SeaSpray DC của Glass Expansion với thiết kế VitriCone (capillary bằng thủy tinh dày chịu nhiệt lực) có khả năng chấp nhận dung dịch có hàm lượng muối cao lên đến 20% TDS mà không lo bị nghẹt, giúp kéo dài tuổi thọ thiết bị và duy trì độ ổn định phân tích vượt trội.

Câu Hỏi 3: Làm thế nào để lựa chọn giữa việc sử dụng chất chuẩn gốc của các cơ quan dược điển (USP, EP) và chất chuẩn từ các nhà sản xuất độc lập uy tín như SynZeal hay Simson Pharma do Labee phân phối để kiểm nghiệm xuất khẩu?

Trả lời: Về mặt pháp lý và kỹ thuật, các chất chuẩn từ các nhà sản xuất độc lập như SynZeal và Simson Pharma được định danh là Vật liệu tham chiếu được chứng nhận (Certified Reference Materials - CRMs), được sản xuất và hiệu chuẩn nghiêm ngặt tuân thủ theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 17034 và ISO/IEC 17025.

Mỗi lô chất chuẩn SynZeal hay Simson Pharma đều đi kèm với một Phiếu chứng nhận phân tích (Certificate of Analysis - COA) cực kỳ chi tiết, bao gồm đầy đủ dữ liệu chứng minh độ tinh khiết bằng nhiều kỹ thuật phân tích độc lập (như định danh cấu trúc bằng phổ NMR, phổ MS, xác định độ tinh khiết bằng sắc ký HPLC-UV, xác định hàm lượng nước bằng chuẩn độ Karl Fischer và tro sulfat). Do đó, chúng hoàn toàn có giá trị khoa học tương đương và có khả năng truy xuất nguồn gốc đầy đủ để sử dụng làm chuẩn làm việc (Working Standards) hằng ngày trong phòng thí nghiệm. Việc sử dụng chất chuẩn SynZeal và Simson Pharma giúp doanh nghiệp tiết kiệm đến 50% chi phí mua chuẩn so với việc mua trực tiếp các lọ chuẩn gốc từ USP hay EP vốn có giá thành rất cao và thời gian nhập khẩu kéo dài từ 4 đến 8 tuần.

Danh mục Tài liệu tham khảo (References)

1. WTO Agreement on the Application of Sanitary and Phytosanitary Measures (SPS Agreement).

2. Codex Alimentarius Commission (CAC) – Codex MRLs for Pesticides in Food.

3. EU Regulation (EU) 2019/1793 on the temporary increase of official controls on certain goods.

4. US Code of Federal Regulations (CFR) Title 40 – Pesticide Tolerances.

5. Glass Expansion Pty Ltd – Supplies and Accessories Catalogue, Issue 11.

6. Supertek Laboratory Glassware – Shiv Dial Sud & Sons Catalogue 2022-2023.

7. Vico Science (ALWSCI) – Chromatography Consumables Catalogue.